Limit 33 miesięcy zatrudnienia na podstawie umów na czas określony może budzić pytania o sposób obliczania terminów i konsekwencje przekroczenia ustawowej granicy. W artykule wyjaśniam, które umowy należy uwzględnić, jak liczyć okres zatrudnienia oraz kiedy stosuje się wyjątki. Podpowiadam też, na co zwrócić uwagę przy zawieraniu kolejnej umowy, by działać zgodnie z przepisami i bezpiecznie zaplanować zatrudnienie.

Limity 33 miesięcy i 3 umów obejmują umowy na czas określony zawierane przez tego samego pracownika i pracodawcę. Pierwszy ogranicza łączny czas zatrudnienia terminowego, a drugi — liczbę umów. Przekroczenie któregokolwiek z nich przekształca zatrudnienie z mocy prawa w bezterminowe.
Przykładowo, dwie umowy po 12 miesięcy, a następnie trzecia na kolejne 12 miesięcy dają łącznie 36 miesięcy. Choć liczba umów nie przekroczy trzech, limit czasu zostanie przekroczony, więc od dnia po upływie 33 miesięcy zatrudnienie będzie traktowane jako zawarte na czas nieokreślony. Jak już zahaczyliśmy o ten temat, sprawdź, kiedy można zgodnie z prawem zwolnić pracownika na czas nieokreślony. Z kolei trzy umowy trwające łącznie krócej niż 33 miesiące nie pozwalają zawrzeć czwartej umowy terminowej — jej podpisanie powoduje przekształcenie zatrudnienia już od dnia zawarcia.
Przerwa nie zeruje stażu, a wyjątki mogą zmienić zasady
Do limitu trzech umów wlicza się tylko umowy na czas określony, a więc nie umowę na okres próbny. Jak już jesteśmy w temacie to sprawdź, kiedy i jak wypowiedzieć umowę terminową. Okres próbny, trwający maksymalnie 3 miesiące, dolicza się jednak do limitu 33 miesięcy; dlatego zatrudnienie może trwać łącznie do 36 miesięcy, zanim zadziała limit czasu. Nie uwzględnia się też wcześniejszej umowy na czas nieokreślony. Warto zatem sprawdzać oba limity osobno, by nie przeoczyć ani czwartej umowy, ani przekroczenia 33 miesięcy.
Przerwa między umowami nie zeruje licznika, ponieważ sumuje się okresy zatrudnienia terminowego u tych samych stron. Zasady nie obejmują jednak niektórych umów, między innymi zawieranych na zastępstwo, do pracy sezonowej lub dorywczej, na okres kadencji ani uzasadnionych obiektywnymi przyczynami po stronie pracodawcy. W tym ostatnim przypadku pracodawca musi zgłosić przyczynę właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w ciągu 5 dni roboczych od zawarcia umowy. Poza wyjątkami limit czasu działa od dnia po upływie 33 miesięcy, a limit liczby umów — od dnia zawarcia czwartej.
Jak prawidłowo obliczyć limit 33 miesięcy zatrudnienia
Aby sprawdzić limit zatrudnienia terminowego, zsumuj okres umów i policz ich liczbę zawartych między tym samym pracownikiem a pracodawcą. Następnie ustal, czy zachodzi ustawowy wyjątek, i udokumentuj wymagane formalności.
- Ustal, które umowy wliczyć do limitu. Zsumuj okresy umów na czas określony zawartych między tymi samymi stronami. Nie uwzględniaj umowy próbnej ani zakończonej umowy na czas nieokreślony. Przerwa między umowami nie zeruje naliczonego okresu.
- Sprawdź oba ograniczenia. Zasadniczo strony mogą zawrzeć najwyżej trzy umowy na czas określony, a ich łączny okres nie może przekroczyć 33 miesięcy. Limity działają niezależnie, więc naruszenie któregokolwiek może przekształcić zatrudnienie w bezterminowe.
- Ustal datę skutku z wyprzedzeniem. Po upływie 33 miesięcy zatrudnienie uznaje się za zawarte na czas nieokreślony od następnego dnia. Przy czwartej umowie skutek następuje w dniu jej zawarcia. Sposób liczenia miesięcy może budzić wątpliwości, dlatego sprawdź daty przed końcem umowy.
- Rozlicz okres próbny osobno. Umowa próbna nie wlicza się ani do limitu 33 miesięcy, ani do trzech umów terminowych. Może jednak poprzedzać umowy objęte zasadą 3/33.
- Zweryfikuj ustawowy wyjątek. Limity nie obejmują m.in. umów na zastępstwo podczas usprawiedliwionej nieobecności, umów dotyczących pracy sezonowej lub dorywczej, pracy na czas kadencji ani umów uzasadnionych obiektywnymi przyczynami po stronie pracodawcy. Wyjątek musi odpowiadać rzeczywistej potrzebie, a nie służyć obejściu limitów.
- Dopełnij formalności przy obiektywnych przyczynach. Wskaż te przyczyny w umowie, a właściwego okręgowego inspektora pracy zawiadom pisemnie lub elektronicznie w ciągu 5 dni roboczych od zawarcia umowy. Zachowaj potwierdzenie zgłoszenia i dokumenty uzasadniające wyjątek.
- Sprawdź nową umowę i zmiany warunków. Jeśli po zakończeniu umowy strony zawierają kolejną, wpisz nowe wynagrodzenie bezpośrednio do nowej umowy — osobne porozumienie nie jest potrzebne. Porozumienie zmieniające służy do zmiany warunków trwającej umowy.
| Zakres | Zasada / termin | Skutek |
|---|---|---|
| Umowa na okres próbny | Nie wlicza się do 3 umów ani 33 miesięcy | Próbna może trwać maks. 3 miesiące |
| Umowy na czas określony | Maks. 3 umowy i 33 miesiące łącznie | Limit dotyczy tych samych stron |
| Wyjątki od limitu | Zastępstwo · praca sezonowa lub dorywcza · kadencja · obiektywne przyczyny | Limity 3/33 nie obowiązują |
| Obiektywne przyczyny | Zgłoszenie do PIP: 5 dni roboczych od zawarcia umowy | Wskazać przyczynę; forma pisemna lub elektroniczna |
| Przekroczenie 33 miesięcy | Od dnia następującego po upływie limitu | Umowa staje się bezterminowa |
| 4. umowa terminowa | Od dnia jej zawarcia | Umowa staje się bezterminowa |
Czy umowa na okres próbny wlicza się do limitu zatrudnienia terminowego?
Nie. Umowa na okres próbny nie wlicza się do limitu 33 miesięcy ani do limitu 3 umów na czas określony. Zgodnie z art. 25¹ Kodeksu pracy limity obejmują kolejne umowy terminowe między tym samym pracownikiem a pracodawcą, natomiast umowa próbna stanowi odrębny rodzaj umowy. Może trwać maksymalnie 3 miesiące, ale okresu tego nie dolicza się do limitów.
Po umowie próbnej pracodawca może więc zawrzeć najwyżej 3 umowy na czas określony, na łączny okres nieprzekraczający 33 miesięcy. Jeśli interesuje cię ten temat to poznaj najczęstsze powody wypowiedzenia umowy terminowej. Przykładowo, po 3-miesięcznej próbie i dwóch umowach terminowych po 12 miesięcy pracownik wykorzysta 24 miesiące oraz 2 z 3 umów. Pozostanie zatem jedna umowa na maksymalnie 9 miesięcy. Po upływie 33 miesięcy zatrudnienie staje się bezterminowe od następnego dnia, a zawarcie czwartej umowy terminowej wywołuje ten skutek już w dniu jej zawarcia.
Przerwa nie zeruje limitu, a pracodawca ma tylko 5 dni na zawiadomienie

Dlatego okres próbny i umowy na czas określony należy liczyć osobno. Przerwa między umowami terminowymi nie zeruje limitu — okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy sumują się. Wyjątki dotyczą m.in. zastępstwa nieobecnego pracownika, pracy sezonowej, zatrudnienia na czas kadencji oraz obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy. W tym ostatnim przypadku pracodawca musi zawiadomić okręgowego inspektora pracy w ciągu 5 dni roboczych od zawarcia umowy.
Umowa na okres próbny jest odrębna od umów na czas określony. Przy ustalaniu limitów warto więc uwzględnić daty i rodzaje zawieranych umów.
O skutkach zatrudnienia decydują rodzaj umowy i rzeczywista podstawa zatrudnienia, a nie sama jej nazwa. Jeśli po okresie próbnym strony podpisują nową umowę, mogą określić jej warunki, w tym wynagrodzenie, bezpośrednio w tym dokumencie. Z kolei porozumienie zmieniające służy do modyfikacji umowy, która już trwa. Rozróżnienie tych sytuacji ułatwia kontrolę limitów i zmniejsza ryzyko niezamierzonego przekształcenia zatrudnienia w umowę na czas nieokreślony.
Kiedy wyjątki pozwalają przekroczyć zasadę 3/33?
Zasada 3/33 pozwala temu samemu pracodawcy zawrzeć z pracownikiem maksymalnie trzy umowy na czas określony, łącznie na 33 miesiące. Po przekroczeniu limitu czasu zatrudnienie staje się bezterminowe od następnego dnia, a podpisanie czwartej umowy terminowej powoduje taki skutek już w dniu jej zawarcia. Przerwy między umowami nie zerują licznika — sumuje się okresy zatrudnienia.
Do limitów nie wlicza się umowy na okres próbny ani zakończonej umowy bezterminowej. Po trzymiesięcznej próbie i dwóch umowach terminowych po 12 miesięcy pracownik wykorzystał 24 z 33 miesięcy i dwie z trzech umów. Można więc zawrzeć jeszcze jedną umowę terminową, ale najwyżej na dziewięć miesięcy. Nowe warunki, na przykład niższe wynagrodzenie, można wpisać do tej umowy; porozumienie zmieniające służy natomiast zmianie trwającej umowy.
Kodeks pracy przewiduje wyjątki, gdy zatrudnienie terminowe wynika z rzeczywistej potrzeby, a nie służy obejściu prawa. Limity nie obejmują zastępstwa nieobecnego pracownika, pracy sezonowej lub dorywczej, zatrudnienia na czas kadencji ani umowy uzasadnionej obiektywnymi przyczynami po stronie pracodawcy. Sama nazwa umowy nie wystarczy — znaczenie mają jej cel, okoliczności i sposób wykonywania pracy. Dlatego wyjątek warto poprzeć dokumentami i konkretnymi faktami.
Jeden brak formalny może zamienić umowę terminową w bezterminową
Jeśli pracodawca powołuje się na obiektywne przyczyny, musi wskazać konkretny powód w umowie i zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy w ciągu pięciu dni roboczych od jej zawarcia. Zawiadomienie można złożyć pisemnie lub elektronicznie. Przykładem uzasadnionego zatrudnienia może być praca przy kilkuletnim kontrakcie budowlanym, trwającym na przykład 4,5 roku. Brak terminowego zgłoszenia może uniemożliwić skorzystanie z wyjątku, a umowa może podlegać standardowym limitom.
Umowa na zastępstwo może trwać przez okres nieobecności zastępowanej osoby i nie podlega limitom 3/33. Zwykle kończy się, gdy ta osoba wraca, choć strony mogą rozwiązać ją wcześniej. Nie można jednak fikcyjnie zastępować obecnego pracownika ani przenosić zatrudnionej osoby między pozornymi zastępstwami, by omijać limity. Z kolei umowę na czas kadencji można powiązać z rzeczywistym okresem pełnienia funkcji, na przykład członka zarządu.
Pracownicę w ciąży chroni zasada, zgodnie z którą umowa terminowa, kończąca się po upływie trzeciego miesiąca ciąży, co do zasady przedłuża się do dnia porodu. Wyjątek stanowi umowa na zastępstwo; zatrudnienie nie przedłuża się też automatycznie na czas urlopu macierzyńskiego. Przed przekroczeniem standardowych limitów należy więc sprawdzić rodzaj umowy, łączny okres zatrudnienia, liczbę kontraktów oraz dokumenty potwierdzające wyjątek — brak formalny może przesądzić o bezterminowym charakterze zatrudnienia.
Wskazówka: Przy umowie wyłączonej z limitu 3/33 zapisz konkretnie, na czym polega wyjątkowa potrzeba zatrudnienia, i zachowaj dokumenty ją potwierdzające — sama etykieta „umowa na zastępstwo” lub „praca sezonowa” nie przesądza o zastosowaniu wyjątku.
Jak ustalić moment przekształcenia umowy terminowej w bezterminową?

Sprawdź, kiedy umowa na czas określony przekształca się w bezterminową, jakie wyjątki przewidują przepisy i jak prawidłowo obliczyć limity.
- Sprawdź limit 3/33. Ten sam pracownik i pracodawca mogą zawrzeć najwyżej trzy umowy na czas określony, a ich łączny okres nie może przekroczyć 33 miesięcy. Jeśli przekroczą limit czasu, umowa przekształca się w bezterminową następnego dnia po upływie 33 miesięcy. Czwarta umowa staje się bezterminowa już w dniu jej zawarcia. Przekształcenie następuje z mocy prawa, niezależnie od woli stron.
- Uwzględnij tylko właściwe umowy. Umowy na okres próbny ani zakończonej umowy bezterminowej nie wliczaj do limitów. Zatem po umowie próbnej i dwóch terminowych kolejna umowa terminowa będzie dopiero trzecią. Przerwa między umowami nie zeruje jednak łącznego limitu zatrudnienia terminowego.
- Ustal, kiedy upływa limit. Przy kilku umowach zsumuj okresy zatrudnienia terminowego, nawet jeśli dzieli je przerwa. Obliczanie 33 miesięcy może budzić wątpliwości, zwłaszcza gdy okres obejmuje niepełne miesiące. Dlatego oprzyj wyliczenie na konkretnych datach zatrudnienia, a w razie wątpliwości skonsultuj je z prawnikiem.
- Sprawdź, czy obowiązuje wyjątek. Limity nie obejmują m.in. umów na zastępstwo podczas usprawiedliwionej nieobecności, pracy dorywczej lub sezonowej ani pracy przez okres kadencji. Pracodawca może też powołać się na obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, jeśli umowa odpowiada uzasadnionej, okresowej potrzebie i nie służy obejściu przepisów. W takim przypadku powinien w ciągu 5 dni roboczych od zawarcia umowy zawiadomić właściwy okręgowy inspektorat pracy i wskazać konkretne przyczyny.
- Oceń faktyczny charakter zatrudnienia. Sama nazwa umowy nie wystarczy, by skorzystać z wyjątku. Umowa na zastępstwo musi dotyczyć rzeczywiście nieobecnego pracownika, a nie osoby obecnej w pracy. Nie można też używać jej do pozornego obchodzenia limitów. Jeśli wyjątek nie ma uzasadnienia lub pracodawca nie dopełnił formalności, umowa może podlegać standardowym limitom.
- Uwzględnij skutki przekształcenia. Po przekroczeniu limitu umowa staje się bezterminowa bez aneksu ani nowej umowy. Wypowiadając ją, pracodawca musi wskazać przyczynę i zastosować zasady właściwe dla umowy na czas nieokreślony. Jeśli chce zakończyć zatrudnienie wcześniej, powinien uwzględnić okres wypowiedzenia oraz ryzyko sporu o datę przekształcenia.
Źródła:
- https://portalngo.pl/odpowiedzi-na-pytania-czytelnika/czy-umowa-na-okres-probny-wlicza-sie-do-limitu-33-miesiecy-4837.html
- https://www.gazetaprawna.pl/praca/prawo-pracy/artykuly/11294417,wyjatki-od-zasady-333-kiedy-limity-nie-obowiazuja-i-mozna-miec-umowe-na-czas-okreslony-wiele-wiele-lat.html
- https://www.kkulig.pl/blog/pierwsze-przeksztalcenie-umow-terminowych












