Jeśli podczas pobytu w szpitalu nie mogę pracować, przysługuje mi świadczenie chorobowe, pod warunkiem że podlegam ubezpieczeniu chorobowemu i minął wymagany okres wyczekiwania. Zwykle wynosi ono 80% podstawy wymiaru, a nie 80% pensji z umowy. Podstawę najczęściej oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z 12 pełnych miesięcy kalendarzowych przed miesiącem zachorowania, pomniejszonego o składki społeczne finansowane przez pracownika (13,71%). Jeśli pracuję krócej, uwzględnia się pełne miesiące ubezpieczenia. Do podstawy mogą wejść również oskładkowane premie, prowizje i dodatki.
W niektórych sytuacjach świadczenie wynosi 100% podstawy: gdy niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży, wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo wiąże się z badaniami i zabiegiem pobrania komórek, tkanek lub narządów przez kandydata na dawcę. Obecnie zwykła stawka za pobyt w szpitalu również wynosi 80% — długość hospitalizacji nie obniża jej do 70%. Świadczenie przysługuje za każdy dzień niezdolności, w tym weekendy i święta, a przy obliczeniach miesiąc zasiłkowy liczy się jako 30 dni.
Od zarobków i długości zwolnienia zależy, ile pieniędzy trafi na konto
Warto rozróżnić wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy, ponieważ przede wszystkim zmienia się podmiot wypłacający świadczenie. Za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym wynagrodzenie chorobowe finansuje pracodawca; po ukończeniu 50 lat finansuje je za 14 dni. Od kolejnego dnia przysługuje zasiłek chorobowy. Zwykle wypłaca go ZUS, ale pracodawca zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 20 osób może sam być jego płatnikiem. Dlatego kwota na koncie zależy także od wcześniejszych zarobków, składników pensji, liczby dni zwolnienia i ewentualnych potrąceń.
Pracownik zasadniczo nabywa prawo do świadczenia po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Przy ubezpieczeniu dobrowolnym, na przykład przedsiębiorcy lub zleceniobiorcy, okres wyczekiwania wynosi 90 dni. Pobyt w szpitalu potwierdza e-ZLA wystawione przez lekarza, zwykle najpóźniej w dniu wypisu. Jeśli hospitalizacja trwa dłużej niż 14 dni, lekarz może wystawiać zaświadczenie co 14 dni. Zasiłek chorobowy przysługuje zasadniczo maksymalnie przez 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub niezdolności do pracy przypadającej w ciąży — przez 270 dni.
Kto wypłaca świadczenie chorobowe: pracodawca czy ZUS?
Najpierw rozróżniam dwa świadczenia: wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy. Pracodawca wypłaca wynagrodzenie za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a jeśli pracownik ukończył 50 lat — za pierwsze 14 dni, począwszy od kolejnego roku kalendarzowego. Po wykorzystaniu tego limitu pracownik otrzymuje zasiłek chorobowy: od 34. dnia albo, w przypadku starszych pracowników, od 15. dnia.
Za pobyt w szpitalu przysługuje zasadniczo 80% podstawy wymiaru; stosowana niegdyś stawka 70% już nie obowiązuje. Podstawę najczęściej oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z 12 pełnych miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym rozpoczęła się niezdolność do pracy, po odjęciu składek finansowanych przez pracownika. W szczególnych sytuacjach świadczenie wynosi 100% podstawy — między innymi w ciąży, po wypadku w drodze do pracy lub z pracy, a także podczas badań i zabiegów związanych z dawstwem komórek, tkanek lub narządów. Jeżeli interesują cię takie tematy to poznaj rolę doradztwa zawodowego w przyszłości uczniów.
Najważniejsze informacje o okresie wyczekiwania i dokumentowaniu pobytu w szpitalu:
- Przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym okres wyczekiwania wynosi 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia, a przy dobrowolnym — 90 dni.
- Pobyt w szpitalu potwierdza e-ZLA, które lekarz wystawia zazwyczaj najpóźniej w dniu wypisu.
- Jeśli hospitalizacja trwa dłużej niż 14 dni, lekarz może wystawiać zwolnienie co 14 dni.
- Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego osoba rokująca odzyskanie zdolności do pracy może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.
Więcej niż 20 ubezpieczonych? Firma przejmuje wypłatę zasiłku
Po wyczerpaniu limitu wynagrodzenia chorobowego pracownikowi przysługuje zasiłek. Zwykle finansuje go ZUS, jednak pracodawca zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób sam wypłaca świadczenie jako płatnik. Jeśli ubezpieczonych jest mniej, wypłatę realizuje ZUS, a pracodawca przekazuje Zakładowi zaświadczenie Z-3 potrzebne do ustalenia wysokości zasiłku. Świadczenie przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, również w weekendy i święta.
Prawo do świadczeń zwykle zależy od okresu wyczekiwania: przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym wynosi on 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia, a przy dobrowolnym — 90 dni. Pobyt w szpitalu potwierdza e-ZLA. Lekarz wystawia je zazwyczaj najpóźniej w dniu wypisu, a jeśli hospitalizacja trwa dłużej niż 14 dni — może wystawiać zwolnienie co 14 dni. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego osoba, która rokuje odzyskanie zdolności do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.
Jakie zasady obowiązują przy 100-procentowym zasiłku szpitalnym?
Aby ustalić, czy przysługuje pełna stawka za pobyt w szpitalu, najpierw sprawdzam przyczynę niezdolności do pracy. Jak już dotykamy tego tematu to sprawdź, ile wynosi najniższa renta częściowa. Wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek w wysokości 100% podstawy przysługuje, jeśli niezdolność przypada w okresie ciąży, wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo wiąże się z niezbędnymi badaniami kandydatów na dawców komórek, tkanek lub narządów bądź z ich pobraniem. Sama hospitalizacja nie wystarczy — musi zachodzić jedna z tych szczególnych okoliczności.
Podstawę świadczenia oblicza się zwykle na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z 12 pełnych miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym rozpoczęła się niezdolność do pracy. Uwzględnia się składniki pensji objęte składką chorobową, a następnie pomniejsza podstawę o składki finansowane przez pracownika. Przy krótszym stażu bierze się pod uwagę pełne miesiące ubezpieczenia. Pracownik nabywa prawo do świadczeń zasadniczo po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, natomiast osoba ubezpieczona dobrowolnie, na przykład przedsiębiorca lub zleceniobiorca, po 90 dniach.
Szpital nie zawsze oznacza wyższy zasiłek: zwykle przysługuje 80% podstawy
Pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50. roku życia — za pierwsze 14 dni. Po wykorzystaniu tego limitu przysługuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia społecznego. Wypłaca go ZUS albo pracodawca, który jest płatnikiem zasiłków. Okresy choroby sumują się w danym roku, a świadczenie obejmuje także weekendy i święta. W zwykłych przypadkach wynosi 80% podstawy — również podczas pobytu w szpitalu.
Lekarz szpitala potwierdza okres hospitalizacji w e-ZLA, zwykle najpóźniej w dniu wypisu. Jeśli pobyt trwa dłużej niż 14 dni, może wystawiać zaświadczenie co 14 dni, co pozwala na bieżąco wypłacać świadczenie. E-ZLA trafia elektronicznie do ZUS i pracodawcy, jednak mimo to niezwłocznie informuję pracodawcę o nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania. Gdy zasiłek wypłaca ZUS, pracodawca przekazuje mu zaświadczenie Z-3, potrzebne do ustalenia wysokości świadczenia.
Wskazówka: sprawdź, czy hospitalizacja wynika z jednej z ustawowych szczególnych przyczyn — sam pobyt w szpitalu nie daje prawa do 100% podstawy; w typowej sytuacji zasiłek wynosi 80%.
Kto wystawia e-ZLA i jak udokumentować hospitalizację?
Poniższa lista wyjaśnia, kto wystawia e-ZLA za pobyt w szpitalu, kiedy należy sporządzić dokument oraz jak potwierdzić nieobecność i ustalić, kto wypłaci świadczenie.
- Ustal, kto wystawia e-ZLA. Zaświadczenie wystawia lekarz leczący pacjenta w szpitalu, jeśli ma uprawnienia do orzekania o niezdolności do pracy — nie musi to być ordynator. Sama hospitalizacja, zarówno planowana, jak i nagła, potwierdza niezdolność do pracy, niezależnie od tego, czy pacjent przebywa w szpitalu na diagnostyce, zabiegu czy rehabilitacji stacjonarnej. Dlatego nie trzeba przeprowadzać dodatkowego badania wyłącznie w celu stwierdzenia niezdolności.
- Sprawdź termin i zakres zaświadczenia. Lekarz wystawia e-ZLA za pobyt w szpitalu zasadniczo najpóźniej w dniu wypisu, a dokument obejmuje okres hospitalizacji. Na wniosek pacjenta może wystawić go później. Jeśli pobyt przekracza 14 dni, wystawia zaświadczenie co 14 dni, co pozwala na bieżące rozliczanie świadczeń. Każdy kolejny pobyt po wypisie wymaga osobnego zaświadczenia.
- Sprawdź, jak e-ZLA trafia do pracodawcy. Lekarz przekazuje elektroniczne zwolnienie do ZUS, który udostępnia je pracodawcy na jego profilu w PUE ZUS. Zwykle nie musisz dostarczać papierowego druku. Jeśli jednak pracodawca nie ma profilu PUE, lekarz drukuje e-ZLA i przekazuje je pacjentowi. Niezależnie od sposobu przekazania dokumentu poinformuj pracodawcę o przyczynie nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania — co do zasady najpóźniej w drugim dniu nieobecności.
- Nie zastępuj e-ZLA samym wypisem ze szpitala. Wypis ani zaświadczenie o hospitalizacji co do zasady nie zastępują e-ZLA, które stanowi podstawę rozliczenia świadczenia chorobowego. Jeśli lekarz nie wystawił zwolnienia, skontaktuj się z placówką potwierdzającą pobyt. Brak e-ZLA może utrudnić wypłatę, choć w szczególnych przypadkach prawo do świadczenia ocenia się indywidualnie.
- Ustal, kto wypłaca świadczenie. Najpierw pracownik otrzymuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę: za łącznie do 33 dni niezdolności w roku kalendarzowym albo do 14 dni, jeśli ukończył 50 lat. Następnie przysługuje zasiłek chorobowy. Zwykle wypłaca go ZUS, ale jeśli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób, sam pełni funkcję płatnika zasiłków. Gdy zasiłek wypłaca ZUS, pracodawca przekazuje mu zaświadczenie płatnika składek Z-3.
- Sprawdź stawkę i podstawę świadczenia. Za pobyt w szpitalu standardowo przysługuje 80% podstawy wymiaru; stawka 70% nie obowiązuje od 2022 roku. Podstawę stanowi zwykle przeciętne wynagrodzenie z 12 pełnych miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Uwzględnia się składniki, od których odprowadzano składkę chorobową. Stawka może wynieść 100% m.in. w razie niezdolności przypadającej w ciąży, związanej z wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy albo z niezbędnymi badaniami i zabiegiem dawcy komórek, tkanek lub narządów.
- Zweryfikuj prawo do świadczenia. Co do zasady prawo do świadczeń chorobowych wymaga 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia obowiązkowego albo 90 dni dobrowolnego. Zasiłek przysługuje za każdy dzień niezdolności, w tym za weekendy i święta. Jeśli po hospitalizacji nadal nie możesz pracować, lekarz prowadzący leczenie po wypisie może wystawić kolejne e-ZLA.
Źródła:
- https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-swiadczenia-chorobowe-za-okres-pobytu-w-szpitalu
- https://www.calamari.pl/blog/zwolnienie-szpitalne-i-poszpitalne
- https://zdrowie.nn.pl/artykuly/l4-ile-jest-platne
- https://inewi.pl/blog/chorobowe-szpitalne-co-warto-o-nim-wiedziec
- https://www.pit.pl/aktualnosci/pobyt-w-szpitalu-a-l4-kto-wystawia-zwolnienie-lekarskie-co-z-wynagrodzeniem-1009959
- https://l4online.pl/l4-ze-szpitala-jak-wygladaja-swiadczenia-chorobowe-za-pobyt-w-szpitalu/
- https://fakturownia.pl/firma-w-praktyce/zwolnienie-szpitalne-ile-mozesz-otrzymac-na-wyplacie
- https://www.ifirma.pl/blog/pobyt-w-szpitalu-a-brak-l4-jak-naliczyc-wynagrodzenie/
