Zatrudnienie na 1/8 etatu – jaki ZUS trzeba opłacać?

Zatrudnienie na 1/8 etatu oznacza pracę w ograniczonym wymiarze, ale nie zwalnia automatycznie z obowiązku opłacania składek ZUS. To, jakie składki należy odprowadzać i kto za nie odpowiada, zależy między innymi od rodzaju umowy oraz wysokości wynagrodzenia. W artykule wyjaśniam, jak ustalić obowiązki składkowe przy pracy na 1/8 etatu i na co warto zwrócić uwagę.

Podsumowując:

W 2026 r. minimalna pensja za 1/8 etatu wynosi 600,75 zł brutto.
Składki ZUS nalicza się od faktycznego wynagrodzenia, bez przeliczania go na pełny etat.
Pracownik finansuje składki społeczne i zdrowotną; pracodawca opłaca swoją część oraz składkę wypadkową.
Przy takiej pensji składka na Fundusz Pracy zwykle nie jest należna, ale znaczenie mogą mieć inne tytuły ubezpieczenia.
Pracodawca zgłasza pracownika do ZUS ZUA w ciągu 7 dni i co miesiąc rozlicza składki.

Pracownik zatrudniony na 1/8 etatu podlega obowiązkowym ubezpieczeniom ZUS na takich samych zasadach jak osoba pracująca na pełny etat. Składki nalicza się od faktycznego wynagrodzenia brutto. W 2026 roku minimalna płaca za pełny etat wynosi 4806 zł, dlatego przy 1/8 etatu minimalne wynagrodzenie to 600,75 zł brutto. Taki wymiar pracy oznacza średnio 5 godzin tygodniowo i zwykle 20–23 godziny miesięcznie, zależnie od kalendarza.

Pracownik finansuje składki emerytalną (9,76%), rentową (1,5%) i chorobową (2,45%), czyli łącznie 13,71% wynagrodzenia brutto. Ponadto płaci składkę zdrowotną w wysokości 9% podstawy pomniejszonej o finansowane przez siebie składki społeczne. Przy wynagrodzeniu 600,75 zł składki społeczne wynoszą około 82,36 zł, a podstawa zdrowotna — 518,39 zł. W określonych przypadkach przepisy pozwalają obniżyć składkę zdrowotną do wysokości zaliczki na podatek.

Pracodawca finansuje własną część składek, a pracownik zachowuje pełną ochronę

Pracodawca opłaca składkę emerytalną (9,76%), rentową (6,5%) i wypadkową, której wysokość zależy od płatnika; w tym przykładzie wynosi ona 1,67%. Może też finansować składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP). Co do zasady nie nalicza się składki na Fundusz Pracy, gdy podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Wyjątkiem może być zbieg tytułów do ubezpieczeń, jeśli łączna podstawa wynosi co najmniej 4806 zł. Składka na FGŚP wynosi standardowo 0,1%, z uwzględnieniem ustawowych zwolnień. Pracodawca zgłasza pracownika na formularzu ZUS ZUA w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeniowego, a następnie rozlicza i przekazuje składki w terminie określonym przepisami.

Niepełny etat nie oznacza „małego ZUS-u” ani ograniczonej ochrony: pracownik podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Wysokość przyszłych świadczeń zależy jednak od zarobków i odprowadzonych składek. Przy obliczeniach trzeba też rozróżniać składki finansowane przez pracownika od tych opłacanych przez pracodawcę. Jeśli pracownik uczestniczy w PPK, obowiązują dodatkowe wpłaty: standardowo 2% po stronie pracownika i 1,5% po stronie pracodawcy. Gdy wynagrodzenie nie przekracza 1,2-krotności płacy minimalnej, pracownik może złożyć wniosek o obniżenie swojej wpłaty podstawowej do 0,5%.

Składka lub obowiązek	Pracownik	Pracodawca	Termin / warunek
Emerytalna	9,76%	9,76%	Od podstawy składek
Rentowa	1,5%	6,5%	Od podstawy składek
Chorobowa	2,45%	—	Obowiązkowa dla pracownika
Wypadkowa	—	Stawka płatnika	W całości finansuje pracodawca
Zdrowotna	9%	—	Od podstawy po odjęciu składek społecznych pracownika
Fundusz Pracy	—	2,45%	Co do zasady od podstawy co najmniej 4 806 zł
FGŚP	—	0,1%	Z uwzględnieniem zwolnień ustawowych
Zgłoszenie	—	ZUS ZUA	Do 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń
Rozliczenie	—	ZUS RCA + DRA	Co miesiąc; składki opłaca płatnik

Kto finansuje składki pracownika, a kto pracodawcy?

Przy umowie o pracę pracownik i pracodawca finansują składki ZUS. Pracodawca oblicza je, potrąca składki pracownika z wynagrodzenia brutto i przekazuje całość do ZUS. Składki pracodawcy stanowią dodatkowy koszt firmy, więc nie pomniejszają wypłaty pracownika.

Składkę emerytalną w wysokości 9,76% podstawy finansują po połowie pracownik i pracodawca. Przy składce rentowej pracownik płaci 1,5%, a pracodawca 6,5%. Pracownik pokrywa również składkę chorobową (2,45%), natomiast składkę wypadkową w całości opłaca pracodawca. Jej stawka zależy od płatnika.

Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy i co do zasady finansuje ją pracownik. Podstawę stanowi wynagrodzenie pomniejszone o finansowane przez niego składki społeczne. Na przykład przy pensji brutto 600,75 zł składki społeczne pracownika wynoszą 82,36 zł, a podstawa zdrowotna — 518,39 zł. Ostateczna kwota potrącenia może zależeć od zasad podatkowych.

Ukryte koszty zatrudnienia po stronie firmy

Pracodawca opłaca także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeśli wymagają tego przepisy. Jeżeli masz chwilę, Sprawdź, jak odliczyć składki związkowe w PIT. W przykładach ich stawki wynoszą odpowiednio 2,45% i 0,1%. Funduszu Pracy co do zasady nie opłaca się, gdy miesięczna podstawa składek emerytalno-rentowych pracownika jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Wyjątek może dotyczyć sytuacji, gdy pracownik osiąga wymagany próg z kilku tytułów ubezpieczenia.

W PPK pracownik wpłaca podstawowo 2% wynagrodzenia, a pracodawca — 1,5%; obie strony mogą zadeklarować dodatkowe wpłaty. Pracownik, którego wynagrodzenie nie przekracza 1,2-krotności płacy minimalnej, może wnioskować o obniżenie swojej wpłaty podstawowej do 0,5%. Dlatego przy porównywaniu kosztów zatrudnienia warto rozdzielić potrącenia z pensji od składek finansowanych przez firmę.

Ciekawostka: Przy pracy na 1/8 etatu składki społeczne nalicza się od faktycznego wynagrodzenia, ale niski wymiar etatu nie zawsze zwalnia pracodawcę z opłacania Funduszu Pracy — znaczenie może mieć łączna podstawa składek pracownika z kilku tytułów.

Kiedy przy 1/8 etatu nie trzeba opłacać składki na Fundusz Pracy?

Przy zatrudnieniu na część etatu o składce na Fundusz Pracy decyduje miesięczna podstawa składek emerytalnych i rentowych, a nie sam wymiar czasu pracy. Jeśli podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia dla pełnego etatu, pracodawca co do zasady nie opłaca składki. Jeżeli masz chwilę to sprawdź, jak odliczyć składki związkowe i obniżyć podatek. Nie przelicza przy tym wynagrodzenia do pełnego etatu.

Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4806 zł brutto minimalna płaca za ⅛ etatu to 600,75 zł brutto. Ponieważ nie osiąga ona progu 4806 zł, składka na Fundusz Pracy zwykle nie jest należna. ⅛ etatu oznacza przeciętnie 5 godzin pracy tygodniowo, natomiast miesięczna liczba godzin zależy od kalendarza i wymiaru czasu pracy w danym okresie.

Najważniejsze zasady dotyczące składki na Fundusz Pracy przy ⅛ etatu są następujące:

O obowiązku opłacania składki decyduje miesięczna podstawa składek emerytalnych i rentowych.
Wynagrodzenie za ⅛ etatu nie jest przeliczane do wysokości wynagrodzenia za pełny etat.
Inne tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń mogą wpłynąć na łączną podstawę składek.
Zwolnienie ze składki na Fundusz Pracy nie znosi obowiązku rozliczania pozostałych składek i zgłoszenia pracownika do ZUS.

Inne źródła zatrudnienia mogą przesądzić o składce

Inne tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych mogą zmienić sytuację. Jeśli łączna miesięczna podstawa składek z tych tytułów wynosi co najmniej tyle, co minimalne wynagrodzenie, składka na Fundusz Pracy może być należna także przy umowie na ⅛ etatu. Dlatego pracownik powinien poinformować pracodawcę o innych źródłach zatrudnienia, a pracodawca uwzględnić je przy rozliczeniu.

Zwolnienie ze składki na Fundusz Pracy nie znosi pozostałych obowiązków. Jeżeli cię to ciekawi to Sprawdź, kiedy płaci się składkę na Fundusz Pracy. Przy umowie o pracę pracodawca nadal rozlicza m.in. składki społeczne i zdrowotną oraz zgłasza pracownika do ZUS w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń. Dlatego warto co miesiąc sprawdzić podstawę składek i inne tytuły ubezpieczeniowe — od nich zależy, czy składka na Fundusz Pracy jest należna.

Wskazówka: Przy kilku tytułach do ubezpieczeń próg minimalnego wynagrodzenia ocenia się łącznie, dlatego pracownik powinien przekazać pracodawcy aktualne informacje o innych źródłach zatrudnienia.

Jak zgłosić pracownika do ZUS i rozliczać składki?

Lista obejmuje zgłoszenie pracownika do ZUS oraz comiesięczne rozliczanie i opłacanie składek.

Ustal datę powstania obowiązku ubezpieczeń. Przy umowie o pracę liczy się co do zasady wskazany w niej dzień nawiązania stosunku pracy, nawet jeśli pracownik zacznie pracę później. Od tej daty oblicz 7-dniowy termin na zgłoszenie.
Zgłoś pracownika na odpowiednim formularzu. Jeśli pracownik podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, zgłoś go na formularzu ZUS ZUA w ciągu 7 dni. Formularz obejmuje ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne.
Ustal podstawę wymiaru składek. Oblicz składki od przychodu stanowiącego podstawę ich wymiaru. Przy niepełnym etacie, np. 1/8, uwzględnij faktyczne wynagrodzenie — nie przeliczaj go na pełny etat. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie za 1/8 etatu wynosi 600,75 zł brutto.
Rozdziel składki według źródła finansowania. Z wynagrodzenia pracownika potrąć składkę emerytalną 9,76%, rentową 1,5% i chorobową 2,45%. Pracodawca finansuje m.in. swoją część składki emerytalnej 9,76%, rentowej 6,5% oraz składkę wypadkową według właściwej dla niego stopy. Pracownik finansuje też składkę zdrowotną w wysokości 9% podstawy, którą ustal po odjęciu finansowanych przez niego składek społecznych.
Sprawdź, czy naliczyć składki na fundusze. Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy opłać co do zasady, gdy miesięczna podstawa składek emerytalno-rentowych wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie, z uwzględnieniem ustawowych zwolnień. Przy niskiej pensji za 1/8 etatu zwykle nie ma takiego obowiązku, jednak sprawdź też inne tytuły pracownika do ubezpieczeń. Składkę na FGŚP opłaca pracodawca za osoby objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, z uwzględnieniem zwolnień.
Wykaż składki w dokumentach rozliczeniowych. Przygotuj imienny raport ZUS RCA i przekaż go wraz z deklaracją ZUS DRA. Rozlicz dokumenty i opłać składki za dany miesiąc w terminie właściwym dla płatnika: zasadniczo do 15. dnia następnego miesiąca, jeśli płatnik ma osobowość prawną, albo do 20. dnia — w przypadku pozostałych płatników, w tym osób fizycznych prowadzących działalność.
Rozlicz korekty i przekaż pracownikowi informacje roczne. Jeśli wykryjesz błąd, skoryguj dokumenty rozliczeniowe. Po zakończeniu roku, do końca lutego, przekaż pracownikowi informację o składkach pobranych z wynagrodzenia i wypłaconych świadczeniach chorobowych.

Źródła:

https://inewi.pl/blog/zatrudnienie-na-etatu-jakie-sa-obowiazki-pracodawcy
https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-obowiazki-zwiazane-z-zatrudnieniem-pracownika-na-1-8-etatu
https://www.fakturaxl.pl/jak-zatrudnic-pracownika-na-1-8-etatu
https://www.proplanum.com/blog/1-8-etatu-ile-to-godzin
https://www.eporady24.pl/zasilek-macierzynski-dla-osoby-zatrudnionej-na-1-8-etatu,pytania,16,99,28976.html

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jakie składki ZUS obowiązują pracownika zatrudnionego na 1/8 etatu?

Przy umowie o pracę pracownik podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu, tak jak osoba zatrudniona na pełny etat. Składki nalicza się od faktycznego wynagrodzenia brutto.

Ile wynosi minimalne wynagrodzenie za 1/8 etatu w 2026 roku?

Przy minimalnym wynagrodzeniu 4806 zł brutto za pełny etat minimalna płaca za 1/8 etatu wynosi 600,75 zł brutto.

Które składki finansuje pracownik, a które pracodawca?

Pracownik finansuje składki emerytalną (9,76%), rentową (1,5%) i chorobową (2,45%), a także zdrowotną w wysokości 9% podstawy pomniejszonej o finansowane przez niego składki społeczne. Pracodawca opłaca swoją część składek emerytalnej i rentowej oraz składkę wypadkową.

Czy przy 1/8 etatu trzeba opłacać składkę na Fundusz Pracy?

Zwykle nie, jeśli miesięczna podstawa składek emerytalnych i rentowych jest niższa niż 4806 zł. Inne tytuły do ubezpieczeń mogą jednak podnieść łączną podstawę do tego progu, dlatego należy je uwzględnić.

Jak i kiedy pracodawca zgłasza pracownika do ZUS?

Pracodawca zgłasza pracownika na formularzu ZUS ZUA w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeniowego. Następnie co miesiąc wykazuje składki w dokumentach rozliczeniowych i opłaca je w terminie właściwym dla płatnika.