Sprawdzając limity dźwigania w pracy, najpierw rozróżniam pracę stałą i dorywczą. Kobieta może ręcznie podnosić i przenosić jeden przedmiot o masie do 12 kg przy pracy stałej oraz do 20 kg przy dorywczej. Dla mężczyzny limity wynoszą odpowiednio 30 kg i 50 kg. Pracę uznaje się za dorywczą, jeśli czynność wykonuje się nie częściej niż 4 razy na godzinę i łącznie nie dłużej niż przez 4 godziny na dobę. W przeciwnym razie obowiązuje niższy limit dla pracy stałej.
- Limity ręcznego podnoszenia zależą od płci oraz tego, czy praca jest stała, czy dorywcza. Przy pracy stałej wynoszą 12 kg dla kobiet i 30 kg dla mężczyzn, a przy dorywczej — 20 kg i 50 kg.
- Praca dorywcza to czynność wykonywana najwyżej 4 razy na godzinę i łącznie nie dłużej niż 4 godziny na dobę. Jeśli nie spełnia obu warunków, należy stosować limity pracy stałej.
- Niższe limity obowiązują m.in. przy podnoszeniu powyżej obręczy barkowej, przenoszeniu na odległość ponad 25 m oraz transporcie pod górę. Znaczenie mają też odległość ładunku od tułowia, jego kształt, stabilność i warunki na trasie.
- Długie przedmioty przekraczające 4 m, jeśli ważą ponad 20 kg dla kobiet lub 30 kg dla mężczyzn, należy przenosić zespołowo. Obowiązują limity masy na osobę, maksymalna masa całego ładunku, limit trasy 25 m oraz wymóg zachowania co najmniej 0,75 m odstępu.
- Kobieta w ciąży nie może ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 3 kg; obowiązują ją także dodatkowe ograniczenia. Kobiety karmiące i pracownicy młodociani podlegają odrębnym, niższym normom i zakazom.
- Pracodawca powinien ograniczać ręczne dźwiganie, oceniać całe zadanie i w razie potrzeby zapewniać sprzęt pomocniczy, taki jak wózek lub podnośnik. W transporcie zespołowym ważne są koordynacja, nadzór i bezpieczna organizacja pracy.
Oceniając bezpieczeństwo, uwzględniam też wysokość podnoszenia, odległość i trasę. Powyżej obręczy barkowej kobieta może podnosić do 8 kg przy pracy stałej i 14 kg przy dorywczej, a mężczyzna — odpowiednio 21 kg i 35 kg. Przy przenoszeniu na odległość większą niż 25 m masa nie powinna przekraczać 12 kg dla kobiet ani 30 kg dla mężczyzn. Z kolei podczas przenoszenia pod górę, po trasie o nachyleniu ponad 30° i na wysokość przekraczającą 4 m, limity wynoszą 8 kg i 12 kg dla kobiet oraz 20 kg i 30 kg dla mężczyzn — zależnie od tego, czy praca jest stała, czy dorywcza. Jak już tu jesteś to Sprawdź, ile kobieta może podnosić w pracy.
Ciężki ładunek? Zespół i sprzęt chronią przed przeciążeniem
Długie i ciężkie przedmioty warto przenosić zespołowo. Jeśli element ma ponad 4 m długości i waży więcej niż 20 kg w przypadku kobiet lub 30 kg w przypadku mężczyzn, należy zaangażować zespół. Na jednego pracownika może przypadać maksymalnie 10 kg dla kobiet i 25 kg dla mężczyzn przy pracy stałej, a przy dorywczej — odpowiednio 17 kg i 42 kg. Cały przedmiot może ważyć najwyżej 200 kg, jeśli przenoszą go kobiety, lub 500 kg, jeśli przenoszą go mężczyźni. Trasa nie może przekraczać 25 m. Ponadto należy zachować odstępy co najmniej 0,75 m między osobami, koordynować ruchy i korzystać ze sprzętu pomocniczego.
Kobiety w ciąży, kobiety karmiące piersią i pracownicy młodociani podlegają odrębnym, niższym limitom. Kobieta w ciąży nie powinna ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 3 kg. A skoro już tu jesteś, Sprawdź, jak zostać nauczycielem przedmiotów zawodowych. Kobieta karmiąca może przenosić do 6 kg przy pracy stałej i do 10 kg przy dorywczej; przy przenoszeniu na wysokość ponad 4 m lub na odległość większą niż 25 m limit wynosi 6 kg. Młodociani podlegają osobnym zasadom, a niektórych prac transportowych nie mogą wykonywać wcale. Dlatego, organizując zadania, biorę pod uwagę nie tylko masę, lecz także powtarzalność ruchów, kształt ładunku, stan nawierzchni oraz możliwość użycia wózka lub podnośnika.
Jakie ciężary można podnosić zgodnie z przepisami bhp
Poniższe zasady określają podstawowe limity ręcznego podnoszenia i przenoszenia przedmiotów. Wskazują też, kiedy trzeba uwzględnić rodzaj pracy, odległość, warunki transportu oraz szczególną sytuację pracownika.
- Najpierw ustal, czy praca jest stała, czy dorywcza. Przy pracy stałej kobiety mogą podnosić maksymalnie 12 kg, a mężczyźni — 30 kg. Natomiast przy pracy dorywczej, wykonywanej nie częściej niż 4 razy na godzinę i łącznie nie dłużej niż 4 godziny na dobę, limity wynoszą odpowiednio 20 kg i 50 kg.
- Zmniejsz ciężar, gdy podnosisz go wysoko. Powyżej obręczy barkowej kobiety mogą podnosić maksymalnie 8 kg przy pracy stałej i 14 kg przy dorywczej, a mężczyźni — 21 kg i 35 kg. Ponadto, jeśli ładunek trzeba trzymać dalej niż 30 cm od tułowia, zmniejsz podstawowy limit o połowę albo powierz zadanie co najmniej dwóm pracownikom.
- Weź pod uwagę odległość oraz trasę. Podczas przenoszenia na dystansie ponad 25 m masa ładunku nie może przekraczać 12 kg dla kobiet i 30 kg dla mężczyzn. Takie same limity obowiązują przy przenoszeniu pod górę po nierównej powierzchni, pochylni lub schodach o nachyleniu do 30°, jeśli wysokość przekracza 4 m. Przy nachyleniu powyżej 30° i wysokości ponad 4 m limity wynoszą: dla kobiet 8 kg przy pracy stałej i 12 kg przy dorywczej, a dla mężczyzn — odpowiednio 20 kg i 30 kg.
- Przenoś zespołowo przedmioty wymagające takiej organizacji. Zespół powinien przenosić przedmioty dłuższe niż 4 m, jeśli ich masa przekracza 20 kg w przypadku kobiet lub 30 kg w przypadku mężczyzn. Na jednego pracownika może przypadać maksymalnie 10 kg dla kobiet i 25 kg dla mężczyzn przy pracy stałej oraz 17 kg i 42 kg przy dorywczej. Nie przenoś zespołowo ładunków dalej niż 25 m ani nie przekraczaj łącznej masy 200 kg dla kobiet i 500 kg dla mężczyzn. Zadbaj także o koordynację, nadzór doświadczonej osoby, odstępy co najmniej 0,75 m oraz sprzęt pomocniczy.
- Przestrzegaj szczególnych limitów dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Kobiety w ciąży nie mogą ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 3 kg. Obowiązują je również ograniczenia dotyczące wysiłku fizycznego i przenoszenia pod górę. Z kolei kobiety karmiące piersią mogą podnosić maksymalnie 6 kg przy pracy stałej i 10 kg przy dorywczej. Przy przenoszeniu na wysokość ponad 4 m lub na odległość przekraczającą 25 m limit wynosi 6 kg. Uwzględnij też pozostałe zakazy dotyczące trasy, nachylenia i pracy zespołowej.
- Nie stosuj norm dla dorosłych wobec pracowników młodocianych. Nie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach polegających wyłącznie na dźwiganiu ani przy wielu pracach załadunkowych. W pozostałych przypadkach obowiązują niższe limity, zależne od wieku, płci, częstotliwości i trasy. Niektóre zadania młodociani mogą wykonywać warunkowo dopiero po ukończeniu 16 lat i przez maksymalnie jedną trzecią dobowego czasu pracy.
- Ogranicz ręczne przenoszenie i oceń całe zadanie. Nie kieruj się wyłącznie masą przedmiotu: uwzględnij także jego kształt, stabilność, odległość od ciała, wysokość podnoszenia, częstotliwość ruchów i rodzaj nawierzchni. W miarę możliwości korzystaj z wózków, podnośników i innych urządzeń pomocniczych. Długie lub ciężkie przedmioty przenoś ze sprzętem, który ogranicza konieczność ich unoszenia.
| Zakres lub sytuacja | Warunek | Kobiety | Mężczyźni | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Podnoszenie przez jednego pracownika ponad obręczą barkową | ||||
| Praca stała | Podnoszenie na wysokość powyżej obręczy barkowej | 8 kg | 21 kg | Limity dotyczą masy przedmiotu podnoszonego przez jedną osobę. |
| Praca dorywcza | Podnoszenie na wysokość powyżej obręczy barkowej | 14 kg | 35 kg | Praca dorywcza: nie częściej niż 4 razy na godzinę i łącznie nie dłużej niż 4 godziny na dobę. |
| Odrębne normy dla kobiet w ciąży i karmiących dziecko piersią | ||||
| Kobieta w ciąży — podnoszenie i przenoszenie ręczne | Każda praca | 3 kg | — | Prace polegające na podnoszeniu lub przenoszeniu przedmiotów o masie przekraczającej 3 kg są wzbronione. |
| Kobieta w ciąży — przenoszenie pod górę | Praca stała | Praca wzbroniona | — | Dotyczy ręcznego przenoszenia pod górę. |
| Kobieta w ciąży — przenoszenie pod górę | Praca dorywcza | 1 kg | — | Praca jest wzbroniona, gdy masa przekracza 1 kg. |
| Kobieta karmiąca — podnoszenie i przenoszenie ręczne | Praca stała | 6 kg | — | Praca wzbroniona przy przekroczeniu wskazanej masy. |
| Kobieta karmiąca — podnoszenie i przenoszenie ręczne | Praca dorywcza | 10 kg | — | Praca wzbroniona przy przekroczeniu wskazanej masy; praca dorywcza: maksymalnie 4 razy na godzinę i 4 godziny na dobę. |
| Kobieta karmiąca — przenoszenie na wysokość lub odległość | Wysokość ponad 4 m lub odległość ponad 25 m | 6 kg | — | Praca wzbroniona przy przekroczeniu 6 kg. |
| Kobieta karmiąca — przenoszenie pod górę | Kąt nachylenia do 30° włącznie i wysokość do 4 m włącznie | 6 kg | — | Praca wzbroniona przy przekroczeniu 6 kg. |
| Kobieta karmiąca — przenoszenie pod górę | Kąt nachylenia ponad 30° lub wysokość ponad 4 m; praca stała | 4 kg | — | Praca wzbroniona przy przekroczeniu 4 kg. |
| Kobieta karmiąca — przenoszenie pod górę | Kąt nachylenia ponad 30° lub wysokość ponad 4 m; praca dorywcza | 6 kg | — | Praca wzbroniona przy przekroczeniu 6 kg. |
| Kobieta karmiąca — przetaczanie przedmiotów okrągłych | Pozioma, twarda i gładka nawierzchnia | 40 kg na osobę | — | Praca wzbroniona, jeżeli masa przekracza 40 kg na jedną pracownicę. |
| Kobieta karmiąca — wtaczanie przedmiotów okrągłych | Na pochylnie | 10 kg na osobę | — | Praca wzbroniona, jeżeli masa przekracza 10 kg na jedną pracownicę. |
| Kobieta karmiąca — zespołowe przemieszczanie | Ręczne przemieszczanie zespołowe | Niedopuszczalne | — | Nie wolno powierzać tej pracy pracownicy karmiącej dziecko piersią. |
| Zespołowe przenoszenie ciężarów | ||||
| Kiedy należy przenosić zespołowo | Długość przedmiotu ponad 4 m oraz masa ponad 20 kg dla kobiet lub ponad 30 kg dla mężczyzn | Przenoszenie zespołowe | Warunki długości i masy muszą być spełnione łącznie. | |
| Masa przypadająca na jednego pracownika | Praca stała | 10 kg | 25 kg | Nie wolno przekraczać limitu przypadającego na jedną osobę. |
| Masa przypadająca na jednego pracownika | Praca dorywcza | 17 kg | 42 kg | Praca dorywcza: nie częściej niż 4 razy na godzinę i łącznie nie dłużej niż 4 godziny na dobę. |
| Maksymalna masa całego przedmiotu | Ręczne przemieszczanie zespołowe | 200 kg | 500 kg | Przemieszczanie przedmiotów o większej masie jest niedopuszczalne. |
| Maksymalna odległość | Ręczne przemieszczanie zespołowe | 25 m | Зespołowe ręczne przemieszczanie na odległość większą niż 25 m jest niedopuszczalne. | |
| Minimalny odstęp między pracownikami | Podczas przenoszenia zespołowego | 0,75 m | Pracownicy powinni zachować co najmniej taki odstęp. | |
| Dobór i nadzór | Organizacja pracy zespołowej | Dobór pracowników m.in. pod względem wzrostu i wieku | Pracodawca wyznacza doświadczoną osobę do nadzoru nad sposobem przemieszczania i organizacją pracy. | |
| Sprzęt pomocniczy | Przenoszenie długich i ciężkich przedmiotów | Należy zapewnić odpowiedni sprzęt | Sprzęt powinien umożliwiać transport przy możliwie najmniejszym unoszeniu przedmiotu nad podłożem. | |
| Wspólne podnoszenie i opuszczanie | Przenoszenie przedmiotu na ramionach | Jednocześnie i na komendę | Pracownicy powinni znajdować się po jednej stronie przedmiotu i stosować ochronę ramion. | |
Jak zmieniają się dopuszczalne ciężary przy podnoszeniu ponad obręcz barkową
Podczas podnoszenia ładunku powyżej obręczy barkowej obowiązują niższe limity niż przy zwykłym unoszeniu, ponieważ ręce pracują wysoko, a barki i plecy szybciej się męczą. Przy pracy stałej limit wynosi 8 kg dla kobiet i 21 kg dla mężczyzn. Jeśli czynność ma charakter dorywczy, można podnosić odpowiednio do 14 kg i 35 kg.
O tym, czy pracę uznaje się za dorywczą, decydują jej częstotliwość i łączny czas: można wykonywać daną czynność najwyżej 4 razy na godzinę i nie dłużej niż przez 4 godziny na dobę. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, trzeba przyjąć niższy limit dla pracy stałej. Liczy się jednak nie tylko masa, lecz także kształt ładunku, sposób chwytu oraz odległość, w jakiej trzeba go trzymać od tułowia.
Ciężar nad głową? Barki nie powinny płacić za pośpiech
Limitu nie warto traktować jako celu przy każdym ruchu. Nawet jeśli pojedynczy ładunek mieści się w normie, jego powtarzalne unoszenie nad głowę może przeciążyć barki, ramiona i kręgosłup. Dlatego pracodawca powinien ograniczać ręczne przenoszenie, a w razie potrzeby zapewnić podnośnik, wózek lub inne rozwiązanie pomocnicze. Ponadto powinien tak ułożyć towary, by pracownicy nie musieli sięgać wysoko.
Szczególne zasady obejmują niektóre grupy pracowników. Kobiety w ciąży nie mogą ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 3 kg, natomiast dla osób młodocianych obowiązują odrębne ograniczenia zależne od wieku i rodzaju pracy. Jak już tu trafiłeś, sprawdź, ile wynosi wynagrodzenie na L4 w ciąży. Gdy nie mam pewności, jaki limit zastosować, sprawdzam nie tylko masę przedmiotu, ale też częstotliwość ruchów, czas pracy, wysokość odkładania i warunki na stanowisku. Dzięki temu można ocenić, czy zadanie da się wykonać bez nadmiernego wysiłku.
Ciekawostka: nawet ładunek mieszczący się w limicie może nadmiernie obciążać barki, jeśli trzeba trzymać go daleko od tułowia lub wielokrotnie unosić nad głowę — dlatego liczy się nie tylko masa, lecz także sposób i częstotliwość podnoszenia.
Odrębne normy dźwigania dla kobiet w ciąży i karmiących piersią
Poniżej przedstawiono najważniejsze limity dotyczące ręcznego podnoszenia i przenoszenia przedmiotów przez kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią. Zależą one między innymi od masy ładunku, rodzaju pracy, odległości i warunków przenoszenia.
- Kobiety w ciąży — podnoszenie i przenoszenie: nie mogą ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 3 kg. Nie wolno im też przenosić pod górę ładunków w ramach pracy stałej, a przy pracy dorywczej — przedmiotów cięższych niż 1 kg. Pracę dorywczą wykonuje się nie częściej niż 4 razy na godzinę i łącznie przez maksymalnie 4 godziny na dobę.
- Kobiety w ciąży — obciążenie fizyczne: nie mogą wykonywać prac, przy których wydatek energetyczny netto przekracza 2900 kJ na zmianę roboczą lub 7,5 kJ na minutę przy pracy dorywczej. Limity te dotyczą ogólnego obciążenia, a nie tylko pojedynczego podnoszenia.
- Kobiety karmiące — podstawowe limity: przy pracy stałej nie mogą ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 6 kg, a przy dorywczej — cięższych niż 10 kg. Ponadto nie wolno im przenosić ładunków powyżej 6 kg na wysokość przekraczającą 4 m ani na odległość większą niż 25 m.
- Kobiety karmiące — przenoszenie pod górę: na nierównej powierzchni, pochylni lub schodach o nachyleniu do 30° i wysokości do 4 m nie mogą przenosić przedmiotów cięższych niż 6 kg. Przy nachyleniu powyżej 30° limit wynosi 4 kg przy pracy stałej i 6 kg przy dorywczej.
- Kobiety karmiące — przedmioty okrągłe: nie mogą ręcznie przetaczać po twardej, gładkiej i poziomej nawierzchni przedmiotów o okrągłym kształcie, jeśli ważą ponad 40 kg. Nie wolno im też wtaczać takich przedmiotów na pochylnie, gdy masa przypadająca na jedną pracownicę przekracza 10 kg. Ponadto nie mogą uczestniczyć w zespołowym ręcznym przemieszczaniu przedmiotów.
- Obciążenie energetyczne kobiet karmiących: nie mogą wykonywać prac, przy których wydatek energetyczny netto przekracza 4200 kJ na zmianę roboczą lub 12,5 kJ na minutę przy pracy dorywczej.
- Obowiązki pracodawcy: gdy pracodawca dowie się o ciąży lub karmieniu piersią, powinien uwzględnić odpowiednie ograniczenia i ocenić obowiązki na danym stanowisku. Jeśli dana praca jest wzbroniona, musi zmienić warunki lub czas pracy albo przenieść pracownicę do innej pracy. Jeżeli nie może tego zrobić, powinien zwolnić ją z obowiązku świadczenia pracy. Ponadto powinien ograniczać ręczne przenoszenie, w miarę możliwości zapewniając sprzęt pomocniczy i bezpieczną organizację pracy.
Zespołowe przenoszenie ciężarów: limity masy i obowiązki pracodawcy
Lista opisuje organizację zespołowego ręcznego przemieszczania ciężarów: od decyzji o transporcie zespołowym po dobór pracowników, kontrolę limitów masy i użycie sprzętu pomocniczego.
- Ustal, czy przedmiot należy przenosić zespołowo. Zorganizuj transport zespołowy, jeśli przedmiot ma ponad 4 m długości i waży więcej niż 20 kg w przypadku kobiet lub 30 kg w przypadku mężczyzn. Jeśli warunki na to pozwalają, ogranicz ręczne przenoszenie za pomocą wózka, podnośnika lub innego sprzętu pomocniczego.
- Sprawdź limity masy przypadającej na jednego pracownika. Przy pracy stałej jedna osoba może przenosić maksymalnie 10 kg w przypadku kobiet i 25 kg w przypadku mężczyzn. Przy pracy dorywczej limity wynoszą odpowiednio 17 kg i 42 kg. Pracę uznaje się za dorywczą, gdy czynność odbywa się nie częściej niż 4 razy na godzinę i trwa łącznie nie dłużej niż 4 godziny na dobę. Jeśli nie spełnia tych warunków, traktuj ją jako pracę stałą.
- Nie przekraczaj maksymalnej masy ani odległości transportu. Zespoły kobiet nie mogą ręcznie przenosić przedmiotów ważących ponad 200 kg, a zespoły mężczyzn — ponad 500 kg. Ponadto odległość transportu zespołowego nie może przekraczać 25 m. Większa liczba osób nie znosi tych ograniczeń.
- Dobierz zespół i wyznacz osobę nadzorującą. Uwzględnij wzrost i wiek pracowników, by bezpiecznie rozłożyć ciężar i dobrać pozycję podczas transportu. Wyznacz doświadczoną osobę, która dopilnuje organizacji pracy i właściwej techniki. Zachowaj też co najmniej 0,75 m odstępu między pracownikami.
- Zapewnij koordynację i właściwy sposób przenoszenia. Gdy pracownicy niosą ciężar na ramionach, ustaw ich po tej samej stronie przedmiotu. Następnie dopilnuj, by jednocześnie, na komendę, podnosili go i opuszczali. Zapewnij im środki ochrony indywidualnej chroniące ramiona. Do transportu długich i ciężkich przedmiotów używaj sprzętu pomocniczego, który ogranicza unoszenie ładunku ponad poziom podłoża.
- Oceń warunki trasy, a nie tylko wagę ładunku. Przed rozpoczęciem pracy sprawdź nawierzchnię, schody, pochylenie i przestrzeń manewrową. Oceń również kształt przedmiotu, stabilność jego środka ciężkości oraz możliwość pewnego chwytu — nieporęczny ładunek może zagrażać pracownikom nawet wtedy, gdy jego masa mieści się w limicie. W razie ryzyka zmień trasę lub sposób transportu albo użyj sprzętu pomocniczego.
- Zorganizuj pracę tak, by ograniczyć ręczne dźwiganie. Pracodawca powinien przede wszystkim ograniczać ręczny transport za pomocą rozwiązań technicznych i organizacyjnych, takich jak wózki, podnośniki, uchwyty, odpowiednie ciągi transportowe i właściwe rozmieszczenie towarów. Jeśli ręczne przenoszenie jest konieczne, uwzględnij je w ocenie ryzyka zawodowego, zapewnij instruktaż i szkolenie, a także kontroluj łączne obciążenie pracowników podczas zmiany.
- Uwzględnij szczególne ograniczenia pracowników. Wobec kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz pracowników młodocianych nie stosuj zwykłych limitów dla dorosłych. Kobiety w ciąży nie mogą ręcznie podnosić ani przenosić przedmiotów cięższych niż 3 kg ani uczestniczyć w transporcie zespołowym. Takiego transportu nie mogą również wykonywać kobiety karmiące. Z kolei przed przydzieleniem zadań pracownikom młodocianym sprawdź ograniczenia dotyczące ich wieku i rodzaju pracy.
Źródła:
- https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jakie-sa-normy-dzwigania-w-zakladach-pracy
- https://inewi.pl/blog/normy-dzwigania-co-to-jest-i-jakie-sa-dla-poszczegolnych-osob
